İslamiyet Öncesi Türklerde Varlık Tasavvuru

Öz

Bu çalışma, İslamiyet öncesi Türk toplumunun tarihsel konumunu incelemeyi ve söz konusu dönemde birey ve toplum kavramlarına ilişkin geliştirilen temel yaklaşımları analiz etmeyi amaçlamaktadır. Türklerin o dönemde benimsediği yaşam biçimi, kolektif bir yaklaşım taşımakta olup, bireyin varoluşunun toplumsal olgularla yakın bir ilişki içinde şekillenmesine olanak tanımaktaydı. Bu dayanışmacı yapının yanı sıra, kozmolojik tasavvurlarıyla sıkı sıkıya iç içe geçmiş olan Gök Tanrı (Tengri) inancı, dönemin düşünsel sisteminin özünü oluşturmaktaydı. Çalışmanın bir diğer boyutu ise, İslamiyet öncesi Türk düşüncesindeki insan anlayışı ile 19. ve 20. yüzyıl varoluşçu felsefe geleneği içindeki hem teist hem de ateist düşünürlerin – özellikle Søren Kierkegaard, Jean-Paul Sartre ve Friedrich Nietzsche – insan arayışlarında insan varoluşuna ilişkin öne sürmüş oldukları kuramlar arasında karşılaştırmalı bir analiz yapmaktır.

Anahtar Kelimeler: Varoluş, İnsan, Toplum, Tanrı, Evren